Historia Spółki Wodno-Ściekowej „SWARZEWO”

    Spółka Wodno Ściekowa “Swarzewo” została powołana w roku 1980 w celu wybudowania zbiorczej oczyszczalni ścieków nad Zatoką Pucką. Oczyszczalnia miała oczyszczać ścieki wpływające do Zatoki Puckiej z całego Półwyspu Helskiego, Pucka i Władysławowa.

Pierwotnie planowano wybudować jedną zbiorczą oczyszczalnię ścieków i dostarczać ścieki kolektorami poprzez przepompownie rozmieszczone na Półwyspie Helskim w Pucku i Władysławowie. Ostatecznie przeważyła wersja budowy trzech mniejszych oczyszczalni:

·      w miejscowości Swarzewo - dla Pucka, Władysławowa i Chałup,

·      w Juracie dla Jastarni, Kuźnicy i Juraty

·      w Helu dla ścieków z miasta Hel.

    Powołanie Spółki Wodno - Ściekowej miało za zadanie ułatwienie finansowania zadania budowy oczyszczalni z budżetu centralnego i wojewódzkiego, głównie z Funduszy Ochrony Środowiska. Według założeń pierwotnych 70% kosztów budowy miało pochodzić z dotacji państwowych, pozostała część powinna być zebrana przez udziałowców Spółki. Udziałowcami Spółki Wodnej były przedsiębiorstwa i organizacje przeważnie państwowe i spółdzielcze (z nielicznymi wyjątkami przedsiębiorstw prywatnych), które na tym terenie korzystały z wody do celów gospodarczych. Oszacowane ilości zużywanej wody były podstawą do proporcjonalnego naliczania wysokości udziału do budowy oczyszczalni. Wzorem przy powołaniu Spółki Wodnej w Swarzewie była pierwsza w Polsce Spółka Wodna w Częstochowie i z sukcesem wybudowana oczyszczalnia ścieków. Spółki Wodne w Polsce powstały na bazie prawa wodnego, powoływane do budowy i eksploatacji obiektów wodnych (melioracyjnych, sanitarnych itp.). Najważniejszymi uwarunkowaniami prawnymi było możliwość udzielania dotacji państwowych poprzez spółki wodne na cele budowy oczyszczalni czego nie można było dokonać poprzez samorządy lokalne, oraz brak możliwości prowadzenia dochodowej działalności i brak możliwości wypracowywania zysku. Po wybudowaniu oczyszczalni ścieków w Swarzewie i Juracie okazało się, że wysokości środków nie przekroczyły 15%, a resztę stanowiły dotacje.

Od początku powstania Spółki największe składki na budowę oczyszczalni przeznaczyły:

            - Puckie Zakłady Mechaniczne,

            - Przedsiębiorstwo Połowów i Usług Rybackich “Szkuner” we Władysławowie,

            - Spółdzielnia Rybacka “Gryf”,

            - Gminna Spółdzielnia w Pucku,

            - PSS “Społem” w Pucku.

    Majątek zebrany w trakcie budowy inwestycji, pomimo bardzo dużych dotacji należy prawnie do udziałowców Spółki Wodnej. Każdy z udziałowców w czasie głosowania przy podejmowaniu decyzji posiadał według ustalonego statutu jeden równy głos. Samorządy lokalne do 1997 roku nie należały do Spółki Wodnej (za wyjątkiem Gminy Jastarnia), po Walnym Zebraniu w 1997 roku większość udziałowców zgodziła się na nowy podział głosów przy czym do Spółki Wodnej weszły samorządy lokalne. Podział głosów w tej chwili wygląda następująco: cztery gminy posiadają po 17 głosów, PPiUR ”Szkuner” posiada 13 głosów, COS “Cetniewo” 6 głosów, pozostała część udziałowców po jednym głosie. Konsekwencją zrzeczenia się głosów jest również przekazanie majątku Spółki Wodno-Ściekowej wycenionego w wysokości 30 mln zł,  na rzecz nowych udziałowców. Podział głosów ma istotne znaczenie w razie podejmowania jakichkolwiek decyzji strukturalnych wymagających zebrania wszystkich udziałowców (Walnego Zebrania Spółki). Do podejmowania decyzji mniejszego znaczenia powołano Zarząd Spółki, wybierany na Walnym Zebraniu Spółki, składający się głównie z przedstawicieli największych udziałowców, od maja 1997 z samorządów lokalnych.